Güncel Makaleler

Dalgıç Pompalarda Oluşan Elektriksel Problemler, Dalgıç Pompa Motorları

Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Hatalı Kullanım Sonucu Su Pompa Motoru Arızaları, Dalgıç Pompalarda Oluşan Elektriksel Problemler, Dalgıç Pompalarda Hatalı Kullanım Sonucu Oluşan Elektriksel Problemler, Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Dalgıç Pompalar, Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Dalgıç Pompa Kullanımındaki Temel Problemler, Dalgıç Pompa Aşırı Yükleme, Dalgıç Pompa Tasarım Debisinin Altında Çalıştırma, Dalgıç Pompa Sorunları, Dalgıç Pompalar ve…

Dalgıç Pompa Motorları

Dalgıç Pompa Motorları, kendi endüstrisini etkileyen en önemli belirleyicilerdir. Su soğutmalı, Kafesli Asenkron Motor tipinde olan dalgıç motorlar,

kullanım maksadına göre farklı çaplarda üretilmektedir. Verim ve Güç Katsayısı değerleri, kuru tip motorlara nazaran daha düşüktür. Çalıştıkları işletme şartlarında maruz kaldıkları elektriksel riskler diğer motor türlerine göre oldukça fazladır. Dalgıç Pompalarda Oluşan Elektriksel Problemler

Maruz kalınan elektriksel risklerin bir kısmı şebeke ile ilgili iken, bir kısmı da olumsuz işletme şartlarından kaynaklanmaktadır. Dalgıç pompalar, kullanım maksatlarına göre senede 1000 ila 3000 saat arasında, hatta proses suyu temininde 3000 saat ten’de daha fazla çalışırlar. Pompalarda ömür boyu maliyet analizine göre, enerji tüketim maliyetinden sonraki en büyük parametre, bakım ve onarım ve servis giderleridir. Bakım ve onarım giderlerinin minimize edilebilmesi için, işletmelerdeki elektriksel risklerin iyi bilinmesi ve bu risklere karşı doğru kontrol sistemlerinin kullanılması gereklidir. Dalgıç pompa ile ilgili arızalar incelendiğinde, karşımıza en sık çıkan neden doğru bir yol verme ve koruma sisteminin kullanılmamış olması veya hatalı seçilmiş olmasıdır.

En temel motor arıza sebeplerini şu şekilde değerlendirebiliriz;

Aşırı Yükleme 33 % / Agresif Atmosfer 16 % / Faz Hataları 16 % / Su sıcaklığı ve su hızı (D.Pompa) 12 % / Yataklama Hataları 11 % / Rotor Hataları 5 % / Çeşitli Hatalar 7 % Oranlar ile bahsedilen hataların çoğu, motor sargılarında aşırı ısınmaya yol açacaktır.

Ayrıca dalgıç pompa motorları için diğer önemli arıza riskleri şunlardır;

  • Sürekli aşırı yük veya tasarım debisinin çok altında çalışma
  • Rotor hataları( balans bozukluğu, kaynak hataları, sürtme, kilitlenme )
  • Düşük voltaj altında çalışma
  • Voltaj dengesizliği durumu
  • Faz kaybı durumu
  • Çeşitli nedenlerle pompanın aşırı dur/kalk yapması
  • Yüksek devir sayı – 2900 (düşük devir sayısına göre)
  • Isınmaya yol açan elektriksel olmayan durumlar (Viskozite, parçacık vs.)
  • Hatalı montaj-yeterli motor soğutması yapılamaması durumu
  • Yüksek kuyu suyu sıcaklığı

Tüm bu olumsuzluklar termal yüklenmenin bir fonksiyonu olarak motorun elektriksel ömrünün dramatik bir biçimde azalmasına neden olacaktır. Sigorta ve otomatik devre kesicilerle kısa devre koruması, kontaktörlerle başlatma/durdurma, Termik ile yüksek akım, Faz koruma rölesi ile faz kaybı koruması sağlarlar. Arıza istatistikleri göz önüne alındığında bu korumanın asgari sayılabileceği, fakat yeterli olmayacağı anlaşılacaktır.

Kafesli Asenkron Motorlar

Dalgıç pompaların, hatlı seçim veya hatalı montaj durumlarında tasarım debilerinin dışında çalışmaları muhtemeldir. Kullanıcılar üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda, bu durumun bilinmesine karşılık, pompa veya motor üzerinde ne gibi bir risk yaratıldığının bilinmediği anlaşılmıştır. Kullanıcılara ortalama 2500 adım saat olarak bu bilgiler verilmiştir. Dalgıç pompaların aşırı yüklenmeleri durumunda en büyük problem dalgıç pompa motorlarında yaşanmaktadır. Motorun sürekli aşırı yükte çalışması motordaki ısınmayı izin verilen değerlerin üzerine çıkarmakta ve bazı hallerde motorun yanmasına sebebiyet vermektedir.

Aşırı yüklenme sonucu yanan bir motorun tüm faz bobinleri yanmakta ayrıca motor veriminin de düşmesine sebep olmaktadır. En yüksek verimin % 80 civarında elde edildiği görülmektedir. Tasarım debisinin çok altında çalıştırıldıklarında, yani kısmi yükleme durumlarında verim ve güç faktörü değerleri düşmektedir.

Bu noktada enerji tüketimiyle ilgili maddi bir kayıp söz konusu iken ayrıca pompa çark kanatlarının basma tarafında da bir kavitasyonun yaşanması muhtemeldir. Tasarım debisinin altında, sürekli çalışma bölgesi dışında bir yüklemede akışı bozulmakta, bu durum motor eksenel yataklarında su filmi kopmalarına ve sürtünmelere yol açmaktadır. Dalgıç pompaların kuyuya montajında aşağıdaki temel kurallara dikkat edilmemesi durumlarında pompa veya motor bölümlerinde çeşitli tip hasarlar meydana gelmektedir.

Kuyu Teçhiz Borusu ile D.pompa arasında yeterli boşluk bırakılmaması, pompanın kuyuya rahatça indirilebilmesi ve motorun yeteri kadar soğuyabilmesi için kuyu teçhiz çapı ile pompa arasında belirli bir boşluğun olması gereklidir. Tavsiye edilen değer toplamda yaklaşık 2” kadardır. Tavsiye edilen kuyu teçhiz çapı ile pompa çapı arasındaki kullanım ilişkisi Motorun yeteri kadar soğuyabilmesi, kuyu teçhiz borusu ile arasından geçen suyun debisine veya hızına bağlı olduğu unutulmamalıdır.

Ortalama dalgıç pompaları için tavsiye edilen su hızı değeri 16 cm/sn dir. Aksi taktirde motorun soğuyamaması nedeni ile , sargılarda kontrolsüz bir ısı artışı olacak ve oluşacak elektriksel arızalar nedeni ile pompa işletme dışı kalacaktır. Diğer önemli bir riskte, tavsiye edilen boşluk sağlanmadan dalgıç pompanın kuyuya indirilmesi esnasında yaşanmaktadır. Pompa enerji kablosu, indirme esnasında teçhiz borusu iç yüzeyine veya birleşim yerlerinde bulunabilecek kaynak çapaklarına sürterek hasara uğrayabilmektedir. Genelde yaşanılan en büyük yanılgı, enerji panosu içerisindeki kısa devre koruma sistemine olan güvendir. Kablo hasarının büyük olduğu durumlarda sisteme enerji verilmesiyle birlikte bu koruma pompayı devre dışı bırakarak koruyabilmesine karşılık, daha düşük enerji kablosu hasarlarında, sonuç kullanıcı açısından çok daha külfetli olmaktadır.

Kuyu suyu kablo içerisine nüfuz ederek zamanla motora kadar ulaşmakta ve önceden kestirilemeyen bir sure zarfında motor sargılarının yanmasına, pompanın devre dışı kalmasına yol açmaktadır. Kablo içerisindeki su yalıtım direncini düşürerek ısınmaya ve akabinde motor arızalarına neden olacaktır. Her iki durumda da dalgıç pompanın yüzlerce metre yerin altından çıkarılarak, tekrar indirilecek olması göz ardı edilmemelidir.
Dalgıç pompa montajı için kuyu ile ilgili bilgilerin tam ve eksiksiz olarak bilinmesi gereklidir. Kuyu ile ilgili karakteristik bilgiler ,“Kuyu Logu” diye adlandırılan, kuyunun açımı ve sonrasında kuyu ile ilgili her türlü bilginin üzerinde yazılı olduğu bir form üzerinde bulunmaktadır. Kuyu debisini aşan bir pompajda veya dinamik seviyenin üzerinde yapılan montajlarda, dalgıç pompanın çok sık devreye girip çıkması (dur/kalk prb.) sonrasında motor arızaları meydana gelmektedir.

Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları

Motor üreticileri bu sayıyı kataloglarında deklare etmektedirler. Motorun kalkış esnasında nominal akımın çok üzerinde bir akıma maruz kalmaktadır. Demeraj akımıdır. Yük altında her duruş ve kalkışta motor sargıları demeraj akımı dediğimiz bu akım nedeniyle ısınmakta ve yalıtım direnci düşmektedir. Arıza ilk anda oluşabilir veya bir sonraki çalıştırma periyotunda daha düşük yüklemelerde gerçekleşebilir. Motor yanması şikayetlerinde sıkça karşılaşılan bir durumdur. Hatalı Alt – Üst Seviye Elektrodu Montajı veya Seviye Elektrodu Kullanmama, tavsiye edilen NPSH değerine bağlı Seviye Elektrotları arasındaki kullanım ilişkisi pompanın Net Pozitif Emme Yüksekliğine bağlı olarak alt ve üst elektrotlar arasında belirli bir mesafenin olması gereklidir.

Ayrıca bu mesafenin kuyu debisine bağlı olarak pompa montaj mesafesine göre de kontrolü de gereklidir. Hatalı elektrot montajlarında veya Kuyu Debisi- İnkişaf Borusu İç Çapı – Pompa Montaj Mesafesi parametrelerine dikkat edilmemesi durumlarında pompa çok sık devreye girip çıkarak, motor arızalarına yol açmaktadır. Bazı durumlarda, seviye elektrotlarının kullanıcılar tarafından kullanılmadığı veya pano içerisinden iptal edildiği görülmektedir. En önemli koruma sistemlerinden biri olan seviye elektrotlarının kullanılmadığı durumlarda kombine arızlar oluşmakta ve motor çok daha kısa sürelerde elden çıkmaktadır.

CE Belgeli En Uygun Fiyatlı Kuyu-Depo Arası Kablosuz Kontrol ve Otomasyon Sistemi

Su pompalarını otomasyon kontrollerine ihtiyacınız varsa, uzaktan gsm yada gprs üzerinden izleme ve takiplerine, rf radyo frekans üzerinden pompa depo arası otomatik depo dolum sistemlerine, tıklamanız gereken yer tam burasıdır.

Tarifi dışında kumlu ve agresif sularda çalıştırmak, TS 11146 1 m³ su içerisinde 25 gr’dan fazla kum ihtiva edilmesi durumlarını kapsam dışında bırakmaktadır. Motorlar agresif veya kumlu sularda çalıştırıldıklarında, oluşabilecek motor arızalarının önceden tespit edilmesi oldukça zordur. Süreç basılan akışkanın aşındırıcılığına veya kum yoğunluğuna bağlı olarak gelişmektedir. Kum motorun sızdırmazlık sistemini bozarak içerisine kuyu suyunun girmesine neden olmaktadır. Ayrıca motor içerine giren kum motor yataklarına, rotora veya statora zarar vererek arızalara neden olmaktadır. Bu durumun önlenebilmesi için motopomp’un kılıf içerisinde ve özel bir filtre ile birlikte çalıştırılması gereklidir. En doğru çözüm bu tür kuyuların inkişafı (Kuyu Temizliği) ile kumun uzaklaştırılmasıdır. Dalgıç motorların soğutulması içerisine doldurulmuş su ile sağlanır. Motor içerisinde oluşan ısı bu su vasıtasıyla, kuyu suyuna aktarılır. Bazı üretici firmaların ticari nedenlerle motorları kuyuya montaj aşamasında doldurulmak üzere susuz sevk ettikleri görülmektedir. Bu uygulama ile montajcı veya son kullanıcının maruz kaldığı risklerden bazıları şunlardır. Dalgıç Pompalarda Oluşan Elektriksel Problemler

  • Motora su konulmasının unutulması
  • Doldurma işleminden sonra hava kabakçıklarının çıkması için beklenmemesi sonucu motor içerisinde hava boşluğu kalması
  • Arazi şartlarında temiz su bulunamaması, kuyu suyu ile doldurma
  • Motor içerisinde paslanma

Özellikle uzun bekleme sürelerinde; Yukarıdaki durumların hepsi, motorun arızalanması veya hasar oluşmasında ana etkenlerdir. Motora su doldurulduktan sonra, motor dik konumda tutulmalı ve sargı aralarında sıkışan havanın, doldurma tapasından çıkması beklenmelidir. Daha sonra eksilen su seviyesi tamamlanmalı ve motor doldurma tapası sızdırmaz bir şekilde kapatılmalıdır. Aksi takdirde, motor çalışma esnasında aşırı ısınacak, artan sıcaklıkla beraber su genleşecek ve motor içerisindeki boşlukta çok yüksek bir basınç oluşacaktır. Bu basıncın çok yüksek değerlere geldiği ve motoru patlattığı bilinmektedir. Dalgıç pompalar zorlu iklim koşullarının yaşandığı özellikle kış şartlarının oldukça ağır olduğu bölgelerde donma riskiyle karşı karşıyadır. Bu duruma daha çok yüzeye yakın (sığ) kuyularda veya depo uygulamalarında rastlanmaktadır. Düşük sıcaklık şartlarında motor içerisindeki suyun donarak motora fiziksel zarar verme durumu söz konusudur. Bu durumu önlemek için motor suyu içerisine belirli oranda ve üreticiler tarafından tavsiye edilen tipte bir “Antifriz “ in eklenmesi gereklidir. Bu operasyonun yapımı sırasında, seçilen antifrizin cinsine ve karışım oranlarına dikkat edilmemesi mekanik ve elektriksel arızaları da beraberinde getirecektir.

KuyuDepoKontrol Blog Ekibi

Bilgi İçin Kullanılan Kaynak

Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Hatalı Kullanım Sonucu Su Pompa Motoru Arızaları, Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Hatalı Kullanım Sonucu Su Pompa Motoru Arızaları, Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Hatalı Kullanım Sonucu Su Pompa Motoru Arızaları, Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Hatalı Kullanım Sonucu Su Pompa Motoru Arızaları, Dalgıç Pompa Motorları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları, Hatalı Kullanım Sonucu Su Pompa Motoru Arızaları, Kafesli Asenkron Motorlar, Ucuz Su Kuyusu Pompa Motorları

Yorum Bırak